Rak płuca z dodatnim wynikiem badania na obecność fuzji RET: dziedzina, w której nauka dokonała przełomu
Rak płuca niedrobnokomórkowy (NSCLC) z fuzją RET stanowi rzadki, zdefiniowany molekularnie podtyp raka płuca. Przez wiele lat osoby z tą diagnozą miały dostęp jedynie do ograniczonych możliwości leczenia. Sytuacja ta uległa znacznej zmianie.
Najnowsze dane przedstawione podczas dorocznego kongresu Amerykańskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej (ASCO) w 2026 r. wskazują, że terapie celowane są obecnie dostępne na wielu etapach zaawansowania niedrobnokomórkowego raka płuca (NSCLC) z fuzją genu RET, a kolejne opcje terapeutyczne są opracowywane z myślą o pacjentach, u których nowotwór uodpornił się na dotychczasowe metody leczenia.
Na tej stronie wyjaśniono, czym jest rak płuc z dodatnim wynikiem badania na obecność fuzji RET, w jaki sposób się go diagnozuje, jakie metody leczenia są obecnie dostępne oraz co najnowsze osiągnięcia naukowe oznaczają dla osób, u których zdiagnozowano tę chorobę.
Czym jest fuzja RET?
RET to gen zawierający instrukcje dotyczące syntezy białka biorącego udział w prawidłowym wzroście i przeżyciu komórek. W niektórych przypadkach raka płuc gen RET ulega nieprawidłowemu połączeniu z innym genem. Takie połączenie nazywa się fuzją. Powstałe w wyniku tego białko fuzyjne pozostaje stale aktywne, wysyłając nieustanne sygnały stymulujące wzrost komórek nowotworowych.
Fuzje RET nie są spowodowane paleniem tytoniu. Powstają one w wyniku przypadkowego błędu podczas replikacji lub naprawy DNA. Osoby z rakiem płuc z dodatnim wynikiem badania na obecność fuzji RET to zazwyczaj młodsi dorośli oraz osoby, które nigdy nie paliły lub paliły sporadycznie, choć ten podtyp choroby może rozwinąć się u każdego.
Najczęstszym genem będącym partnerem w fuzji RET jest KIF5B, który odpowiada za około 65% fuzji RET w gruczolakoraku płuca. Drugim najczęstszym genem jest CCDC6. Badania zaprezentowane podczas konferencji ASCO 2026 sugerują, że partner fuzji może wpływać na przebieg choroby nowotworowej oraz na skuteczność reakcji nowotworu na niektóre metody leczenia. Jest to obszar, w którym prowadzone są obecnie intensywne badania.
Jak często występuje rak płuc z fuzją RET?
Fuzje RET występują w około 1–2% wszystkich przypadków NSCLC. NSCLC stanowi około 85% wszystkich rozpoznanych przypadków raka płuc. W całej Europie, gdzie co roku u prawie 400 000 osób diagnozuje się raka płuc, oznacza to, że co roku u kilku tysięcy osób może występować choroba z dodatnim wynikiem badania na obecność fuzji RET.
Ponieważ odsetek ten jest niewielki, rak płuc z fuzją genów RET zaliczany jest do rzadkich podtypów molekularnych. Jednak liczba osób dotkniętych tą chorobą na całym świecie jest znaczna, a środowisko naukowe przeznaczyło znaczne środki na opracowanie metod leczenia skierowanych właśnie do tej grupy pacjentów.
W jaki sposób diagnozuje się raka płuc z fuzją RET?
Fuzje genu RET wykrywa się za pomocą badań biomarkerów, a konkretnie dzięki technice zwanej sekwencjonowaniem nowej generacji (NGS). Metoda NGS pozwala na analizę tkanki nowotworowej lub, w niektórych przypadkach, próbki krwi (biopsja płynna) w celu wykrycia zmian genetycznych, w tym fuzji genu RET.
Kompleksowe badania biomarkerów w momencie postawienia diagnozy mają zasadnicze znaczenie dla każdej osoby z NSCLC. Bez przeprowadzenia tych badań nie uda się wykryć fuzji genu RET, co może uniemożliwić zaproponowanie opcji leczenia celowanego. Najlepiej byłoby przeprowadzić te badania przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji dotyczącej leczenia.
Jeśli zdiagnozowano u Ciebie NSCLC i nie przeprowadzono u Ciebie kompleksowych badań biomarkerów, zapytaj swojego onkologa, czy badanie NGS jest dostępne i czy jest odpowiednie w Twoim przypadku.
Jakie metody leczenia są dostępne?
Terapie celowane w przypadku zaawansowanego lub przerzutowego niedrobnokomórkowego raka płuca (NSCLC) z fuzją genu RET
Obecnie zatwierdzono dwa selektywne inhibitory RET do leczenia zaawansowanego lub przerzutowego niedrobnokomórkowego raka płuca (NSCLC) z fuzją RET.
Selperkatynib (Retevmo) był pierwszym wysoce selektywnym inhibitorem RET, który uzyskał dopuszczenie do obrotu. Wykazał on lepszy czas przeżycia bez progresji choroby w porównaniu z chemioterapią w połączeniu z immunoterapią u wcześniej nieleczonych pacjentów z zaawansowanym niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NSCLC) z fuzją RET. Selperkatynib przyjmuje się doustnie w postaci kapsułek, dwa razy dziennie. Wykazał on skuteczność w zwalczaniu przerzutów do mózgu, co ma znaczenie kliniczne, ponieważ guzy z fuzją RET mogą rozprzestrzeniać się do mózgu.
Pralsetinib (Gavreto) jest drugim selektywnym inhibitorem RET zatwierdzonym do stosowania w leczeniu przerzutowego niedrobnokomórkowego raka płuca (NSCLC) z fuzją RET. Dane z badania III fazy AcceleRET-Lung, przedstawione podczas konferencji ASCO 2026, wykazały, że pralsetinib znacząco wydłużył czas przeżycia bez progresji choroby w porównaniu ze standardową chemioterapią, osiągając medianę wynoszącą 18,7 miesiąca w porównaniu z 9,0 miesiąca. Wskaźniki odpowiedzi były również znacznie wyższe w przypadku pralsetinibu (65,5% w porównaniu z 41,6%). W badaniu tym zaobserwowano zwiększoną częstość występowania zakażeń podczas stosowania pralsetinibu, dlatego zaleca się monitorowanie pod kątem zakażeń.
Oba leki stanowią znaczący postęp w porównaniu z samą chemioterapią i są zazwyczaj preferowane jako leczenie pierwszego rzutu u osób z zaawansowanym niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NSCLC) z fuzją RET, o ile są dostępne.
Terapia uzupełniająca w przypadku niedrobnokomórkowego raka płuca (NSCLC) we wczesnym stadium z obecnością fuzji RET
Do 2026 roku nie zatwierdzono żadnej terapii celowanej do stosowania po operacji u osób z niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NSCLC) we wczesnym stadium, u których stwierdzono fuzję genów RET. Ta luka w opiece oznaczała, że osoby, które przeszły operację, pozostawały narażone na znaczne ryzyko nawrotu nowotworu, nie mając do dyspozycji żadnej terapii celowanej, która pozwoliłaby to ryzyko zmniejszyć.
Wyniki badania III fazy LIBRETTO-432, przedstawione podczas sesji plenarnej konferencji ASCO 2026 i opublikowane jednocześnie w czasopiśmie „New England Journal of Medicine”, bezpośrednio wypełniają tę lukę.
W badaniu LIBRETTO-432 wzięło udział 151 osób z niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NSCLC) z dodatnim wynikiem badania na obecność fuzji RET, w stadium od IB do IIIA, z 22 krajów. Uczestnicy mieli już za sobą zabieg chirurgiczny lub radioterapię. Zostali losowo przydzieleni do grupy otrzymującej selperkatynib jako leczenie uzupełniające lub do grupy otrzymującej placebo przez okres do trzech lat.
W grupie pacjentów ze stadium II–IIIA choroby, stanowiącej główną grupę analizy, wskaźnik dwuletniego przeżycia bez nawrotu wyniósł 91,5% w grupie otrzymującej selperkatynib w porównaniu z 61,1% w grupie otrzymującej placebo. Oznacza to zmniejszenie ryzyka nawrotu, progresji choroby lub zgonu o 83% (współczynnik ryzyka 0,172). W szerszej populacji pacjentów w stadium od IB do IIIA dwuletni wskaźnik przeżycia bez nawrotu wyniósł 93,8% w grupie otrzymującej selperkatynib w porównaniu z 69,6% w grupie otrzymującej placebo.
Działania niepożądane związane ze stosowaniem selperkatynibu w terapii uzupełniającej były zgodne z jego znanym profilem. Najczęstszymi zdarzeniami o nasileniu 3. stopnia lub wyższym były podwyższone poziomy enzymów wątrobowych oraz nadciśnienie tętnicze. Zjawiska te można było zazwyczaj opanować poprzez dostosowanie dawki. Nie stwierdzono żadnych nowych sygnałów dotyczących bezpieczeństwa.
Badanie LIBRETTO-432 wpisuje się w schemat już ustalony w przypadku innych podtypów raka płuca zdefiniowanych na podstawie charakterystyki molekularnej. Terapia uzupełniająca osimertinibem w przypadku nowotworów EGFR-dodatnich (ADAURA) oraz terapia uzupełniająca alectinibem w przypadku nowotworów ALK-dodatnich (ALINA) wykazały podobne korzyści po operacji. Obecnie w tej dziedzinie obserwuje się tendencję do stosowania terapii celowanych na wcześniejszych etapach choroby w odniesieniu do wielu czynników napędzających nowotwór.
Eksperci obecni na konferencji ASCO 2026 określili te wyniki jako przełomowe dla praktyki klinicznej, zwracając uwagę, że terapia celowana wykazała obecnie korzyści w wielu stadiach niedrobnokomórkowego raka płuca (NSCLC) z fuzją RET, po wcześniejszych sukcesach w leczeniu nowotworów z mutacją EGFR i ALK.
Dane dotyczące przeżycia ogólnego z badania LIBRETTO-432 nie są jeszcze ostateczne i konieczna będzie dłuższa obserwacja.
Selperkatynib został już zatwierdzony w Europie do stosowania w leczeniu zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca (NSCLC) z fuzją RET. Wskazanie dotyczące leczenia uzupełniającego, zaprezentowane podczas konferencji ASCO 2026, nie zostało jeszcze zatwierdzone w Europie. Nastąpi procedura oceny regulacyjnej. Organizacja Lung Cancer Europe będzie aktualizować tę stronę w miarę postępów w tym procesie.
Jak wygląda przyszłość?
Wyniki badań zaprezentowane podczas konferencji ASCO 2026 zwróciły również uwagę na kilka opracowywanych obecnie inhibitorów RET nowej generacji, które mają na celu rozwiązanie kluczowego problemu: co się dzieje, gdy nowotwór z fuzją RET przestaje reagować na selperkatynib lub pralsetynyb.
Lunbotinib to inhibitor RET nowej generacji, przenikający do mózgu, badany w ramach kluczowego badania fazy II w Chinach; obecnie trwa badanie z udziałem populacji zachodniej. U pacjentów, którzy wcześniej byli leczeni chemioterapią i immunoterapią, potwierdzony odsetek odpowiedzi wyniósł 87,1%. U pacjentów nieleczonych wcześniej odsetek ten wyniósł 81,3%. Wśród pacjentów z przerzutami do mózgu w momencie rozpoczęcia badania odsetek odpowiedzi wyniósł odpowiednio 82,6% i 75,0%, przy czym w obu grupach zaobserwowano całkowitą odpowiedź wewnątrzczaszkową.
W potwierdzającym badaniu III fazy przeprowadzonym wśród wcześniej nieleczonych pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NSCLC) z fuzją RET lek Soxataltinib (SY-5007) wykazał potwierdzony odsetek odpowiedzi wynoszący 90,0%. W momencie przeprowadzania analizy nie osiągnięto mediany czasu przeżycia bez progresji choroby.
APS03118 to inhibitor RET nowej generacji, opracowany specjalnie z myślą o pacjentach, u których nowotwór uodpornił się na selektywne inhibitory RET pierwszej generacji, takie jak selperkatynib czy pralsetynyb. Wstępne dane z badania fazy I wskazują na 23-procentowy wskaźnik odpowiedzi u pacjentów, u których wcześniejsze leczenie inhibitorami RET zakończyło się niepowodzeniem i u których nie stwierdzono znanych mutacji powodujących oporność obejściową, przy czym zaobserwowano obiecujące wyniki również u osób z określonymi mutacjami opornościowymi. U pacjentów wcześniej nieleczonych odnotowano 80-procentowy wskaźnik odpowiedzi.
Leki te nie zostały jeszcze dopuszczone do obrotu i są dostępne wyłącznie w ramach badań klinicznych. Stanowią one kolejną falę rozwiązań badanych z myślą o grupie pacjentów, której potrzeby są nadal traktowane poważnie przez środowisko naukowe.
W ramach badań analizuje się również rolę partnerów fuzji w przewidywaniu odpowiedzi na leczenie, wpływ współwystępujących mutacji, takich jak TP53, oraz to, w jaki sposób badania biomarkerów mogą pomóc w ustalaniu kolejności stosowanych terapii w miarę upływu czasu.
Co należy zrobić, jeśli zdiagnozowano u Ciebie raka płuc z fuzją RET?
Zapytaj o badania biomarkerów. Jeśli zdiagnozowano u Ciebie NSCLC i nie przeprowadzono jeszcze kompleksowego profilowania genomowego, zapytaj swojego onkologa, czy dostępne są badania NGS. Znajomość podtypu molekularnego stanowi podstawę dostępu do leczenia celowanego.
Zapytaj o swojego partnera w fuzji. Jeśli wyniki badań wskazują na fuzję genu RET, zapytaj, z którym genem doszło do fuzji Twojego genu RET. Badania sugerują, że ta informacja może mieć coraz większe znaczenie przy podejmowaniu decyzji dotyczących leczenia.
Zapytaj o badania kliniczne. Na całym świecie prowadzone są badania kliniczne nad inhibitorami RET nowej generacji. Jeśli przeszedłeś już leczenie i szukasz dalszych możliwości, zapytaj swojego onkologa, czy są dla Ciebie dostępne jakieś badania kliniczne.
Nawiąż kontakt z innymi. Życie z rzadkim podtypem molekularnym raka płuc może powodować poczucie izolacji. Organizacja Lung Cancer Europe łączy osoby z całej Europy zmagające się z rakiem płuc oraz ich rodziny. Nasze organizacje członkowskie i społeczność mogą zapewnić wsparcie, informacje i możliwość nawiązania kontaktów.
O tej stronie
Niniejsza strona została opracowana przez organizację Lung Cancer Europe i zawiera opublikowane dane naukowe oraz streszczenia referatów przedstawionych podczas dorocznego kongresu ASCO w 2026 roku. Nie zastępuje ona indywidualnej porady medycznej. Dostępność metod leczenia różni się w poszczególnych krajach Europy. Prosimy o skonsultowanie się z onkologiem w sprawie opcji terapeutycznych odpowiednich dla Państwa sytuacji.
Główne źródła: Badanie LIBRETTO-432 (Goldman i in., NEJM 2026); AcceleRET-Lung (Popat i in., ASCO 2026, streszczenie 8504); Lunbotinib – badanie II fazy (Zhou i in., ASCO 2026, streszczenie 8505); Soxataltinib – badanie III fazy (Xiong i in., ASCO 2026, streszczenie 8639); badanie fazy I leku APS03118 (Lu i in., ASCO 2026, streszczenie 8617); charakterystyka partnerów fuzji RET (Sun i in., ASCO 2026, streszczenie 8615).