Organizacja „Lung Cancer Europe” na konferencji World Cancer Series Europe 2026

8 czerwca 2026 r. prezeska organizacji Lung Cancer Europe, Debra Montague, weźmie udział w panelu wysokiego szczebla w Brukseli podczas 11. dorocznej konferencji World Cancer Series Europe, organizowanej przez Economist Enterprise. Sesja zatytułowana „Walka z rakiem płuc w Europie” zamknie pierwszy dzień tego ważnego międzynarodowego szczytu, na którym spotkają się decydenci polityczni, lekarze klinicyści, przedstawiciele grup pacjentów oraz liderzy systemów opieki zdrowotnej z całego kontynentu.

Podczas tej 40-minutowej dyskusji, opartej na sesji pytań i odpowiedzi, poruszona zostanie kluczowa i pilna kwestia: w jaki sposób zmniejszyć liczbę zgonów z powodu raka płuc w całej Europie? Debra dołączy do Yannicka Romero, starszego kierownika ds. wiedzy i rzecznictwa w UICC, oraz Jana van Meerbeecka, profesora honorowego pulmonologii na uniwersytetach w Antwerpii i Gandawie oraz starszego konsultanta onkologa klatki piersiowej w Szpitalu Uniwersyteckim w Antwerpii, aby omówić wyzwania strukturalne, polityczne i związane z równością, które wciąż pochłaniają ofiary śmiertelne.

Koszt opóźnionej diagnozy

Rak płuc pozostaje główną przyczyną zgonów z powodu nowotworów w UE, odpowiadając za około jedną piątą wszystkich zgonów nowotworowych w całym regionie. Jednak u 50–70% osób z rakiem płuc w Europie diagnozę stawia się dopiero w IV stadium choroby, w którym pięcioletni wskaźnik przeżywalności wynosi zaledwie 13%. W przypadku diagnozy w I stadium wskaźnik ten wzrasta powyżej 60%. Różnica nie wynika z czynników biologicznych. Chodzi o czas.

Zorganizowane badania przesiewowe w kierunku raka płuc mają solidne podstawy naukowe. W unijnym planie „Beating Cancer”, zaktualizowanych unijnych zaleceniach dotyczących badań przesiewowych w kierunku nowotworów oraz Europejskim Kodeksie Walki z Rakiem znajduje się wiele odniesień do ich wdrażania. Jednak rak płuc konsekwentnie cieszy się mniejszym zainteresowaniem politycznym i otrzymuje mniej środków niż rak piersi, szyjki macicy czy jelita grubego, mimo że powoduje największą śmiertelność. To musi się zmienić.

Zapobieganie nie może być sprawą drugorzędną

Wczesne wykrywanie poprzez badania przesiewowe w kierunku raka płuc ma zasadnicze znaczenie. Równie ważne jest jednak ograniczenie liczby osób, u których rak płuc w ogóle się rozwija. Europejski plan walki z rakiem wyznaczył jasne cele dotyczące przeciwdziałania paleniu tytoniu, zanieczyszczeniu powietrza oraz narażeniu na szkodliwe substancje chemiczne. Postępy w tej dziedzinie są zbyt powolne.

Dane WHO wskazują, że wskaźniki palenia ponownie rosną, zwłaszcza wśród dziewcząt w wieku od 12 do 15 lat. Z rocznego raportu Europejskiej Agencji Środowiska za rok 2025 wynika, że większość krajów UE nie jest na dobrej drodze do osiągnięcia swoich celów emisyjnych na rok 2030, które same w sobie zostały ustalone na poziomie wyższym niż zalecenia WHO. Statystyki te przekładają się bezpośrednio na przyszłą liczbę przypadków raka płuc.

Mamy dobrą wiadomość: w kwietniu 2026 r. Komisja ds. Zatrudnienia i Spraw Społecznych przyjęła nowe przepisy mające na celu wzmocnienie ochrony pracowników przed narażeniem na działanie substancji niebezpiecznych, w tym nowe wartości graniczne narażenia oraz obowiązki dotyczące środków ochrony indywidualnej. Pracownicy narażeni na większe ryzyko zawodowe powinni również mieć pierwszeństwo w badaniach przesiewowych w kierunku raka płuc.

Kod pocztowy nie powinien decydować o przeżyciu

W całej Unii Europejskiej tylko kilka spośród 27 państw członkowskich wdrożyło programy badań przesiewowych w kierunku raka płuc. Kolejne 13 prowadzi programy pilotażowe i badania wdrożeniowe – proces ten trwa zazwyczaj pięć lat, a zakończenie tych badań nie gwarantuje wprowadzenia programów na szeroką skalę.

Inicjatywa SOLACE odegrała znaczącą rolę w zmianie sytuacji od 2019 roku, kiedy to w UE nie istniały żadne programy badań przesiewowych. Tempo postępów pozostaje jednak zdecydowanie zbyt wolne. Każdy rok bez sprawiedliwych, zorganizowanych badań przesiewowych to kolejny rok, w którym to położenie geograficzne nadal decyduje o tym, kto przeżyje.

Systemy opieki zdrowotnej różnią się między sobą, a analizy opłacalności będą wyglądały inaczej w zależności od kontekstu krajowego. Różnice te są rzeczywiste i uzasadnione. Jednak przyspieszenie procesu przechodzenia od dowodów naukowych do wdrożenia nie jest luksusem w polityce. To kwestia życia ludzkiego.

Śledź rozmowę

Konferencja World Cancer Series Europe odbędzie się w dniach 8 i 9 czerwca 2026 r. w hotelu Brussels Marriott Grand Place. Organizacja Lung Cancer Europe weźmie udział w sesji zamykającej pierwszy dzień konferencji, która odbędzie się w godzinach 17:25–18:05.