„Jesteśmy organizacją, która działa”: Debra Montague otwiera pierwszą konferencję Lung Cancer Europe
Debra Montague, prezeska organizacji Lung Cancer Europe, przemawiająca podczas inauguracyjnej konferencji Lung Cancer Europe w Wiedniu w kwietniu 2026 roku.
22 kwietnia 2026 r. ponad 140 członków organizacji, lekarzy, naukowców, decydentów oraz osób, które osobiście doświadczyły raka płuc, zebrało się w Wiedniu na pierwszej w historii konferencji Lung Cancer Europe.
Na otwarciu trzydniowej imprezy prezeska organizacji Lung Cancer Europe, Debra Montague, przedstawiła zarówno swoje coroczne sprawozdanie prezesa, jak i przemówienie inauguracyjne, które nadało ton wszystkim kolejnym wydarzeniom.
Jej przesłanie było jasne: nauka idzie do przodu. Systemy nie nadążają za nią. A ta luka kosztuje ludzkie życie.
Witamy w Wiedniu: społeczność, która stanęła na wysokości zadania
Przemawiając przed pełną salą podczas konferencji inauguracyjnej, Debra Montague rozpoczęła swoje wystąpienie od wyrażenia uznania dla społeczności, której przewodniczy.
„Mamy tu dzisiaj członków, którzy od lat są częścią tej społeczności i którzy każdego dnia angażują się na rzecz osób dotkniętych rakiem płuc w całej Europie, często dysponując bardzo skromnymi środkami i ciesząc się niewielkim uznaniem” – powiedziała. „To niezwykła grupa ludzi, z którą mam zaszczyt przebywać w tej sali. I ani przez chwilę nie uważam tego za coś oczywistego”.
Lung Cancer Europe jest rzecznikiem Europejczyków dotkniętych rakiem płuc lub narażonych na tę chorobę – jest to organizacja parasolowa zrzeszająca grupy wsparcia pacjentów z rakiem płuc z całego kontynentu. Konferencja, której przygotowania trwały trzy lata, po raz pierwszy zgromadziła tę społeczność pod jednym dachem.
Obecna sytuacja: postęp i jego granice
Debra Montague szczerze mówiła zarówno o niezwykłych postępach w leczeniu raka płuc, jak i o systemowych niedociągnięciach, które uniemożliwiają pacjentom dostęp do tego leczenia.
„W ciągu ostatniej dekady sytuacja w zakresie leczenia raka płuc zmieniła się nie do poznania” – powiedziała delegatom. „Nowe terapie celowane. Ludzie żyją o wiele dłużej, niż jeszcze niedawno uważano za możliwe. Ten postęp jest rzeczywisty, znaczący, a dla osób, które reprezentujemy, oznacza wszystko”.
Jednak równie jasno wyraziła, co stoi na przeszkodzie tego postępu i pacjentów.
W europejskich krajach o niższych dochodach ludzie mogą czekać ponad 600 dni na dostęp do leków, które już istnieją. Badania przesiewowe w kierunku raka płuc – których skuteczność została jednoznacznie potwierdzona i o których wiadomo, że ratują życie – pozostają niedostępne dla większości mieszkańców Europy. Natomiast na szczeblu UE dyskusje budżetowe stanowią zagrożenie dla z trudem wywalczonych zobowiązań.
Rak płuc pozostaje główną przyczyną zgonów z powodu nowotworów w Europie, gdzie co roku odnotowuje się 484 000 nowych przypadków i 376 000 zgonów. „To musi coś znaczyć dla każdego z was” – powiedział Montague.
Sprawozdanie prezesa za lata 2025–2026: Rok działania
Wcześniej tego samego dnia Debra Montague przedstawiła Walnemu Zgromadzeniu roczne sprawozdanie prezesa organizacji Lung Cancer Europe za lata 2025–2026 – szczere podsumowanie obecnej sytuacji organizacji, jej dotychczasowych osiągnięć oraz kierunków dalszego rozwoju.
Coraz silniejsi
Organizacja Lung Cancer Europe reprezentuje obecnie organizacje członkowskie z ponad 27 krajów regionu europejskiego WHO. W 2025 roku organizacja uruchomiła swoje Forum Członkowskie – w ramach którego przeprowadzono 20 szczegółowych wywiadów z organizacjami członkowskimi z całej Europy – a we wrześniu 2025 roku zorganizowała w Budapeszcie swoje największe w historii spotkanie członków.
Liczba członków nie tylko rośnie. Ich zaangażowanie staje się coraz głębsze.
Dowody, które napędzają zmiany
Roczne sprawozdania organizacji pozostają jednym z jej najskuteczniejszych narzędzi w działaniach rzeczniczych.
Dziesiąty raport „Lung Cancer Europe” – największe jak dotąd globalne badanie przeprowadzone wśród pacjentów z rakiem płuc, obejmujące 2 204 osób z 31 krajów – skupiało się na zdrowiu psychicznym. Wyniki były niepokojące: powszechny niepokój, strach i izolacja, a także fakt, że wielu pacjentów nie otrzymywało żadnego wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego w trakcie całej swojej drogi z rakiem płuc. Raport został zaprezentowany podczas konferencji ESMO 2025 w Berlinie i został przetłumaczony na 17 języków.
W 11. raporcie, zaprezentowanym podczas konferencji ELCC 2026 w Kopenhadze, posunięto się jeszcze dalej – przeanalizowano nierówności w dostępie do wsparcia psychologicznego w całej Europie oraz po raz pierwszy uwzględniono szczegółową analizę dotyczącą drobnokomórkowego raka płuca. Wyniki były zgodne z ustaleniami zawartymi w 10. raporcie: dobre samopoczucie emocjonalne nie jest luksusem. Stanowi ono część opieki.
Trwają już prace nad 12. raportem, który będzie poświęcony kwestii przeżywalności – zbadaniu, co oznacza dłuższe życie z rakiem płuc oraz związane z tym bieżące wyzwania.
Dajemy głos chorym na drobnokomórkowego raka płuca
Jednym z najważniejszych obszarów zainteresowania w tym roku był drobnokomórkowy rak płuc (SCLC) – grupa chorych, którą Debra Montague określiła jako „zbyt długo pozostającą w cieniu innych rodzajów nowotworów”.
W ramach analizy poświęconej rakowi drobnokomórkowemu płuc, zawartej w 11. raporcie, stwierdzono, że prawie dwie trzecie pacjentów z tym nowotworem oceniło wpływ diagnozy na swoje zdrowie psychiczne jako negatywny – gorszy niż średnia dla wszystkich przypadków raka płuc. 59% pacjentów nigdy nie zaproponowano żadnego wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego. Ani razu.
We współpracy z organizacją członkowską Longkanker Nederland oraz w ramach ogólnoeuropejskiej ankiety przeprowadzonej w ponad 20 krajach organizacja Lung Cancer Europe stworzyła najbardziej kompleksowy jak dotąd obraz przebiegu choroby w przypadku drobnokomórkowego raka płuca (SCLC), skupiający się na perspektywie pacjentów. Tuż przed konferencją wyniki tych badań zostały przedstawione radzie doradczej złożonej z lekarzy, naukowców i partnerów branżowych – z wyraźnym celem przełożenia tych ustaleń na konkretne działania.
„Pacjenci z drobnokomórkowym rakiem płuc czekali już wystarczająco długo” – napisała Debra w raporcie. „To będzie ich rok”.
Practical Action: FAST-NGS, Access Atlas i LuCEGPT
W raporcie zwrócono uwagę na trzy flagowe inicjatywy, które są przykładem zaangażowania organizacji Lung Cancer Europe w przechodzenie od postulatów politycznych do konkretnych zmian.
FAST-NGS to program pilotażowy, który wprowadza sekwencjonowanie nowej generacji bezpośrednio do szpitali, skracając czas wykonywania badań biomarkerów z kilku tygodni do 24–48 godzin. Pierwszym ośrodkiem pilotażowym jest Szpital Onkologiczny Metaxa w Pireusie w Grecji, współpracujący z firmą Thermo Fisher Scientific. Zaledwie kilka dni przed konferencją zespół Lung Cancer Europe odwiedził szpital Metaxa wraz z zespołem Thermo Fisher Scientific, aby omówić kolejne kroki. Jeśli projekt zakończy się sukcesem, model ten zostanie wdrożony w kolejnych krajach.
Atlas dostępu do leczenia przedstawia dostępność terapii i zasady refundacji w 30 krajach europejskich – stanowi on aktualną bazę danych służącą działaniom na rzecz dostępu do leczenia, badań biomarkerów oraz badań przesiewowych w kierunku raka płuc. Trwają prace nad rozszerzoną wersją Atlasu II.
LuCEGPT to prawdopodobnie najbardziej przyszłościowa inicjatywa: zorientowany na pacjenta chatbot oparty na sztucznej inteligencji, stworzony w oparciu o wiedzę specjalistyczną i wartości organizacji Lung Cancer Europe. Ponieważ ludzie już teraz, w momentach największej bezradności, zwracają się do komercyjnych chatbotów w poszukiwaniu informacji – i otrzymują niewiarygodne odpowiedzi – LuCEGPT powstaje jako godna zaufania i dostępna alternatywa. Trwają prace nad wersją 1, a opinie pacjentów, lekarzy i psychologów są uwzględniane w projekcie od samego początku.
„To sztuczna inteligencja w służbie ludzi” – powiedziała Debra. „A nie na odwrót”.
Komunikacja i zasięg
W 2025 r. obecność organizacji w sieci znacznie wzrosła. Liczba obserwujących na LinkedIn wzrosła z 2 999 do ponad 9 500 w ciągu zaledwie jednego roku. Lista mailingowa powiększyła się pięciokrotnie. Organizacja Lung Cancer Europe dociera obecnie co miesiąc do ponad 300 000 osób za pośrednictwem swoich kanałów cyfrowych.
Nowa wielojęzyczna platforma informacyjna, wykorzystująca tłumaczenia wspomagane sztuczną inteligencją, zapewnia dostęp do wiarygodnych informacji na temat raka płuc w różnych językach – ponieważ, jak ujęła to Debra, „nikt nie powinien być pozbawiony potrzebnych informacji tylko z powodu języka, którym się posługuje”.
Polityka: Tworzenie podstaw i korzystanie z nich
W listopadzie 2025 roku organizacja Lung Cancer Europe była współgospodarzem wydarzenia wysokiego szczebla pod hasłem „Wezwanie do działania”, które odbyło się w Parlamencie Europejskim i zgromadziło decydentów politycznych UE, lekarzy klinicznych oraz przedstawicieli pacjentów. Wezwanie to zostało następnie poparte przez organizacje Cancer Patients Europe, Lung Cancer Policy Network, European Health Management Association oraz firmę MSD.
Oświadczenie organizacji dotyczące rezolucji WHO w sprawie zdrowia płuc zostało udostępnione przez ministra zdrowia Malezji i obejrzano je ponad 14 000 razy na LinkedIn.
Patrząc w przyszłość, Debra jasno określiła priorytety: dotrzymanie zobowiązań wynikających z europejskiego planu walki z rakiem, utrzymanie finansowania programów badań przesiewowych na dużą skalę oraz kontynuacja działań w oparciu o rezolucję WHO w sprawie zdrowia płuc. „Nie są to abstrakcyjne stanowiska” – napisała. „To właśnie one decydują o tym, czy u ludzi choroba zostanie wykryta wcześnie, czy też zbyt późno”.
Po co są te dni
W swoim przemówieniu otwierającym konferencję Debra przedstawiła cel konferencji „Wiedeń 2026” – nie chodziło jedynie o przekazanie informacji, ale o to, by konferencja była naprawdę przydatna.
Pierwszy dzień zgromadził czołowych ekspertów zajmujących się europejską polityką i opieką w zakresie raka płuc. Wystąpienia programowe wygłosili: Hugo Soares na temat tworzenia krajowych centrów misji walki z rakiem, dr Mary Bussell na temat przejścia od konsensusu do działania, Elisabetta Zanon z Europejskiej Organizacji ds. Walki z Rakiem na temat europejskiego planu „Beating Cancer”, eurodeputowany Nikos Papandreou na temat tego, jak Europa może sprostać oczekiwaniom pacjentów, oraz Cecilia Pompili na temat opieki prawdziwie skoncentrowanej na pacjencie.
Drugi dzień będzie poświęcony bardziej szczegółowej analizie – omówimy sztuczną inteligencję i dane w opiece nad chorymi na raka płuc, spersonalizowane leczenie, wspólne wykorzystanie danych na potrzeby działań rzeczniczych, wspólne podejmowanie decyzji oraz badania kliniczne. Trzeciego dnia organizacje członkowskie spotkają się, by wymienić doświadczenia i wspólnie opracować rozwiązania.
„Chciałabym, żeby każdy wyszedł stąd z czymś, co będzie mógł zabrać do domu i wykorzystać w praktyce” – powiedziała Debra do delegatów.