W skrócie
12 listopada Parlament Europejski przeprowadzi głosowanie nad sprawozdaniem dotyczącym europejskiego planu walki z rakiem. Poprawki zgłoszone przed głosowaniem osłabiłyby zawarte w sprawozdaniu zobowiązania dotyczące profilaktyki, w tym cel, jakim jest pokolenie wolne od tytoniu do 2040 roku. Organizacja Lung Cancer Europe apeluje do posłów do Parlamentu Europejskiego o zachowanie w sprawozdaniu najsilniejszych sformułowań dotyczących profilaktyki opartych na dowodach naukowych.
Najważniejsze dane
2040: rok, do którego europejski plan walki z rakiem ma na celu stworzenie pokolenia wolnego od tytoniu
20: liczba poprawek zgłoszonych 4 listopada przed głosowaniem na posiedzeniu plenarnym
27 do 8: wynik głosowania Komisji Zdrowia Publicznego nad przyjęciem sprawozdania w dniu 28 września, przy 5 głosach wstrzymujących się
12 listopada: data głosowania na posiedzeniu plenarnym
Organizacja Lung Cancer Europe wzywa posłów do Parlamentu Europejskiego do odrzucenia poprawek, które osłabiłyby zobowiązania dotyczące profilaktyki zawarte w sprawozdaniu Parlamentu w sprawie europejskiego planu walki z rakiem. Sprawozdanie to będzie przedmiotem debaty na posiedzeniu plenarnym 11 listopada, a głosowanie nad nim odbędzie się 12 listopada.
Opublikowaliśmy oświadczenie, w którym wyjaśniliśmy, jakie zmiany wprowadziłyby te poprawki oraz o co zwracamy się do posłów do Parlamentu Europejskiego, a także przekazaliśmy je sprawozdawcy, posłowi Vladowi Vasile-Voiculescu.
Nad czym głosuje Parlament Europejski?
W sprawozdaniu przeanalizowano, w jaki sposób realizowany jest europejski plan walki z rakiem, oraz określono priorytety Parlamentu dotyczące kolejnych działań – od profilaktyki i wczesnego wykrywania po leczenie i jakość życia. Zostało ono przyjęte przez Komisję Zdrowia Publicznego 28 września stosunkiem głosów 27 do 8, przy 5 głosach wstrzymujących się.
Jako sprawozdanie z własnej inicjatywy nie wprowadza ono bezpośrednich zmian w prawie UE. Sygnalizuje jednak Komisji Europejskiej stanowisko Parlamentu, w tym w kwestii nowelizacji unijnych przepisów dotyczących wyrobów tytoniowych.
Co zmieniłyby te poprawki?
4 listopada przed głosowaniem na posiedzeniu plenarnym zgłoszono 20 poprawek. Między innymi przewidują one:
zastąpić wyraźnie sformułowany cel dotyczący pokolenia wolnego od tytoniu do 2040 r. oraz wezwanie do terminowej zmiany unijnych przepisów dotyczących tytoniu (poprawka nr 14)
utrzymać cel na rok 2040, ale zastąpić wezwanie do zmiany unijnych przepisów dotyczących wyrobów tytoniowych „bez dalszej zwłoki” sformułowaniem „w odpowiednim czasie”, z uwzględnieniem regionów uprawy tytoniu (poprawka 12)
zastąpić jednolite opakowania mniej szczegółowymi przepisami dotyczącymi opakowań (poprawka 3)
zastąpić wezwanie do ujednolicenia stawek podatku akcyzowego oraz sformułowania popierające tworzenie środowisk wolnych od dymu i aerozoli (poprawki 15 i 16)
zastąpić postulaty dotyczące wprowadzenia bardziej rygorystycznego oznakowania produktów alkoholowych na szczeblu UE dobrowolnymi inicjatywami lub inicjatywami krajowymi (poprawki 17 i 18)
usunąć lub zastąpić postulat dotyczący zharmonizowanego oznakowania wartości odżywczych na przedniej części opakowania (poprawki 8 i 20)
Co to oznacza dla osób dotkniętych rakiem płuc?
Rak płuc jest główną przyczyną zgonów z powodu nowotworów w Europie, a palenie tytoniu jest jego główną przyczyną. Profilaktyka jest jednym z najskuteczniejszych sposobów ograniczenia liczby osób, u których rozpoznaje się tę chorobę, a decyzje podjęte obecnie w zakresie ograniczenia palenia tytoniu będą miały wpływ na liczbę osób, u których rozpoznaje się tę chorobę w nadchodzących dziesięcioleciach.
Częścią skutecznej profilaktyki nowotworowej są również jasne informacje na temat alkoholu i odżywiania oraz oparte na dowodach naukowych działania dotyczące zagrożeń środowiskowych, takich jak PFAS. Inicjatywy dobrowolne mogą być pomocne, ale nie zastępują opartych na dowodach naukowych środków w zakresie zdrowia publicznego.
O co apeluje organizacja Lung Cancer Europe?
W naszym oświadczeniu wzywamy posłów do Parlamentu Europejskiego do:
Należy utrzymać cel dotyczący pokolenia wolnego od tytoniu do 2040 r. oraz przeprowadzić w odpowiednim terminie zmianę unijnych przepisów dotyczących tytoniu, w tym w zakresie jednolitych opakowań, ograniczeń marketingowych, opartych na dowodach naukowych środków fiskalnych oraz ochrony przed biernym paleniem i aerozolami
Nie tracić z oczu celu na rok 2040, niezależnie od tego, jaki tekst zostanie przyjęty
Należy stosować jasne sformułowania dotyczące szkód związanych z alkoholem oraz zapewnić przejrzystość informacji dla konsumentów
Uznać znaczenie zdrowej diety opartej na dowodach naukowych oraz podtrzymać apel o ujednolicone oznakowanie wartości odżywczych na przedniej części opakowań
Należy kontynuować działania oparte na podstawach naukowych w zakresie PFAS
Wspieraj dostępne i zdrowe posiłki szkolne oraz kartę „Cancer Survivor Smart Card”, która jest dobrowolna, bezpieczna i zapewnia użytkownikom kontrolę nad ich danymi
Wynika to z naszego stanowiska w sprawie budżetu UE na lata 2028–2034, w którym apelowaliśmy o zapewnienie europejskiemu planowi walki z rakiem środków niezbędnych do jego realizacji.
Co będzie dalej?
Najważniejsze nadchodzące terminy:
11 listopada: Parlament omawia sprawozdanie na posiedzeniu plenarnym
12 listopada: Parlament głosuje nad sprawozdaniem i poprawkami do niego
Profilaktyka jest jednym z najskuteczniejszych sposobów na zmniejszenie liczby osób, u których zdiagnozowano raka płuc. Europa nie powinna teraz rezygnować z tych działań.
Zapoznaj się z naszym oświadczeniem
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest europejski plan walki z rakiem?
Jest to unijny plan walki z rakiem, zainicjowany przez Komisję Europejską w 2021 roku. Obejmuje on profilaktykę, wczesne wykrywanie, diagnostykę i leczenie, a także jakość życia osób żyjących z rakiem oraz tych, które pokonały tę chorobę.
Czym jest pokolenie wolne od tytoniu?
Celem planu jest, aby do 2040 r. mniej niż 5% ludności używało wyrobów tytoniowych. Osiągnięcie tego celu zależy od skutecznych i nowoczesnych działań na rzecz ograniczenia użycia tytoniu w całej UE.
Czy sprawozdanie Parlamentu ma charakter prawnie wiążący?
Nie. Jest to sprawozdanie z własnej inicjatywy, więc nie zmienia ono prawa UE. Określa jednak stanowisko Parlamentu i ma wpływ na kolejne propozycje Komisji Europejskiej.
W jaki sposób nasza organizacja może pomóc?
Skontaktujcie się z waszymi posłami do Parlamentu Europejskiego przed głosowaniem 12 listopada i przekażcie im nasze stanowisko.
Źródła
Lung Cancer Europe, „Ochrona profilaktyki nowotworowej w europejskim planie walki z rakiem”, oświadczenie, listopad 2026 r.: https://lungcancereurope.eu/policy-and-resources/beating-cancer-plan-position
Parlament Europejski, sprawozdanie A10-0261/2026 w sprawie realizacji europejskiego planu walki z rakiem oraz poprawki od 1 do 20, 4 listopada 2026 r.: https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/A-10-2026-0261_EN.html
Obserwatorium Legislacyjne Parlamentu Europejskiego, dokumentacja proceduralna 2025/2139(INI): https://oeil.europarl.europa.eu/oeil/en/procedure-file?reference=2025%2F2139%28INI%29
Lung Cancer Europe, „Ochrona zdrowia i opieka onkologiczna w budżecie UE na lata 2028–2034”, oświadczenie, październik 2026 r.: https://lungcancereurope.eu/policy-and-resources/eu-budget-position
Komisja Europejska, Europejski plan walki z rakiem: https://commission.europa.eu/topics/public-health/european-health-union/cancer-plan-europe_en